Fraudevorm · Documentfraude

Documentfraude herkennen: als het papier niet klopt

Bijna elke zakelijke fraude draait op een document: een factuur, een offerte, een contract, een uittreksel of een certificaat. Een pdf is snel aangepast. Wie weet waar hij op moet letten, ziet het vaak toch.

SafetyBizz Kennisbank · bijgewerkt 24 oktober 2026 · leestijd 7 minuten · EN

Wat is documentfraude?

Kort antwoord: het maken of aanpassen van een document om iemand te laten betalen, leveren of tekenen op basis van iets wat niet waar is. Soms is het hele document nagemaakt, vaker is één detail veranderd: een rekeningnummer, een bedrag, een datum, een naam of een handtekening.

Welke documenten worden het vaakst vervalst?

Facturen: een echte factuur van een bestaande leverancier, met een ander rekeningnummer. Zie Factuur met een ander rekeningnummer.
Offertes en orderbevestigingen: nagemaakt op het briefpapier van een bekend bedrijf, om een vooruitbetaling los te krijgen.
Uittreksels uit het handelsregister: een oud of bewerkt uittreksel dat een andere bestuurder of een ander adres toont.
Bankafschriften en betaalbewijzen: een "bewijs" dat er al betaald is, om de levering op gang te krijgen.
Certificaten en vergunningen: kwaliteits-, herkomst- of verzekeringscertificaten die niet bestaan of verlopen zijn.
Contracten en volmachten: een handtekening of stempel van iemand die nooit getekend heeft.
Loonstroken en werkgeversverklaringen: zie Valse loonstroken herkennen.

Vuistregel: controleer nooit een document met gegevens uit datzelfde document. Bel, zoek op en vergelijk met een bron die je zelf vindt.

Twijfel je over een bedrijf?

Check het nu: register, bestuur, domein, rekeningnummer en documenten naast elkaar, met onze AI-fraude-expert erbij.

10 rode vlaggen

Het rekeningnummer is nieuw of andersdan op eerdere facturen of op de website.
De rekening staat in een ander landdan waar het bedrijf gevestigd is, of niet op naam van het bedrijf.
Lettertype, uitlijning of kleur wijkt afbij een bedrag, datum of rekeningnummer.
Het document is een scan of fototerwijl het bedrijf normaal digitale pdf's stuurt.
De pdf-eigenschappen kloppen niet: gemaakt met een bewerkingsprogramma of op een datum na de documentdatum.
Ondernemingsnummer, btw-nummer of adreswijken af van het register.
Afzenderdomein lijkt op het echte domeinmaar is net anders.
Handtekening of stempel ziet er geplakt uitof is op elk document precies hetzelfde.
Een uittreksel is oudof toont gegevens die niet meer in het register staan.
Haast: "vandaag betalen, anders vervalt de levering of de korting".

Eén rode vlag is nog geen bewijs. Zie je er twee of meer, stop dan en controleer eerst verder.

Checklist: zo controleer je een document

Zoek het bedrijf zelf op in het officiële register en vergelijk naam, nummer, adres en bestuur.
Vergelijk met eerdere documenten van dezelfde partij: rekeningnummer, opmaak, contactpersoon.
Bel het bedrijf op een nummer dat je zelf opzoekt, niet het nummer op het document.
Controleer het IBAN: land, bank en of de naam van de rekeninghouder overeenkomt.
Bekijk de pdf-eigenschappen (maker, programma, aanmaakdatum) en zoom in op bedragen en nummers.
Vraag een uittreksel rechtstreeks bij het register op in plaats van het exemplaar dat je krijgt.
Laat bij twijfel een tweede persoon meekijken voordat je betaalt of tekent.

Wat doe je als het toch misgaat?

Bel meteen je bank en vraag de betaling terug te halen of te blokkeren; elk uur telt.
Bewaar het document, de mail met volledige headers en alle berichten.
Doe aangifte bij de politie en meld het bij het echte bedrijf, zodat zij hun klanten kunnen waarschuwen.
Pas je werkwijze aan: wijzigingen van rekeningnummers alleen na een telefoontje.

Laat het checken door Safetybizz

Safetybizz legt een document naast het register en de gegevens van het bedrijf: horen naam, nummer, adres, rekening en afzender echt bij elkaar, en is het bestand achteraf bewerkt?

Veelgestelde vragen

Hoe zie je of een pdf is bewerkt?

Kijk in de documenteigenschappen naar het programma en de aanmaakdatum, zoom in op bedragen en nummers en vergelijk met eerdere documenten van hetzelfde bedrijf. Kleine verschillen in lettertype of uitlijning zijn vaak het spoor.

Is een factuur met een buitenlands rekeningnummer altijd fraude?

Nee, maar het is een reden om te bellen. Controleer of de rekening op naam van het bedrijf staat en bevestig het via een nummer dat je zelf opzoekt.

Mag ik een uittreksel vragen bij een nieuwe klant?

Ja, maar vertrouw liever op je eigen opvraging. Handelsregisters zijn in de meeste landen openbaar of tegen een kleine vergoeding in te zien.

Gratis checks

Deze pagina is algemene informatie en geen juridisch advies.